ข้อมูลความรู้

“มลพิษทางอากาศ” คืออะไร? แล้วทำไมเราต้องรู้เรื่องนี้


เรียนรู้เรื่องสิทธิของเราในการหายใจอากาศสะอาด

" ไดอารี่ความคิด...เรามีสิทธิที่จะหายใจอากาศสะอาด "


“สมุดปกฟ้าอากาศสะอาด” (Clean Air Blue Paper) เจาะลึกผลกระทบของมลพิษทางอากาศและรากเหง้าของปัญหา เนื้อหาในเล่มจะเน้นการต่อยอดความเข้าใจปัญหาพีเอ็ม 2.5 ที่ได้มีการทบทวนวรรณกรรมไว้แล้วบางส่วนใน “สมุดปกขาวอากาศสะอาด” (Clean Air White Paper) ซึ่งทางคณะผู้วิจัยได้ศึกษาไว้ก่อนหน้านี้

โดย “สมุดปกฟ้าอากาศสะอาด” ได้มุ่งเติมเต็มองค์ความรู้เชิงลึกในทุกมิติของผลกระทบจากมลพิษทางอากาศเพื่อเร่งสร้างความตระหนักรู้ถึงอันตรายของมลพิษทางอากาศต่อสังคมไทยคณะผู้วิจัยได้ทบทวนวรรณกรรมเชิงลึกต่อ โดยได้ศึกษาผลกระทบเชิงลบจากมลพิษทางอากาศซึ่งรวมถึงฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน หรือ “พีเอ็ม 2.5” (Particulate Matter 2.5: PM2.5)

ผ่านการค้นคว้าผลงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารที่เป็นที่ยอมรับในแวดวงวิชาการระดับนานาชาติ รวมทั้งผลกระทบเชิงประจักษ์จากการลงสำรวจพื้นที่ การสัมภาษณ์เชิงลึกและการจัดประชุมกลุ่มย่อยร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในหลากหลายกลุ่มพื้นที่

เนื้อหาในสมุดปกฟ้าอากาศสะอาดได้ถูกแบ่งออกเป็น 5 ส่วนหลัก และ 17 บทย่อย โดยในส่วนหลักที่ 1 (บทที่ 1-5) เป็นการกล่าวถึงความสำคัญของปัญหามลพิษทางอากาศ โดยเจาะลึกไปที่แหล่งกำเนิดหลักที่สำคัญได้แก่ ภาคยานยนต์ ภาคอุตสาหกรรม การก่อสร้างและพัฒนาเมือง ภาคเกษตรและป่าไม้ และมลพิษทางอากาศข้ามพรมแดน

อ่านหนังสือ สมุดปกฟ้าอากาศสะอาด


ปัญหามลพิษทางอากาศของประเทศไทยเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ แล้วอยู่ในระดับที่วิกฤติ ประชาชนไทยเสียชีวิตจากมลพิษทางอากาศสูงเป็นอันดับ 7 ของโลก จากการรายงานของสถาบันวิจัยนโยบายพลังงานแห่งมหาวิทยาลัยชิคาโก สหรัฐอเมริกา เมื่อปี พ.ศ. 2561 ที่พบว่าในปี พ.ศ.2559 มีประชากรไทย ถึงร้อยละ 75 อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีมลพิษทางอากาศเกินกว่าระดับที่ปลอดภัยต่อสุขภาพ

โดยมีสาเหตุสำคัญประการหนึ่ง คือการที่รัฐไทยกำหนด “เกณฑ์มาตรฐานคุณภาพอากาศ” ของประเทศที่ยินยอมให้มีระดับของมลพิษในอากาศของไทย สูงกว่าระดับที่องค์กรอนามัยโลกแนะนำไว้ถึงสองเท่า จึงเป็นเหตุให้คนไทยเสียชีวิตก่อนเวลาอันควรถึง 2.1 ปีโดยเฉลี่ย ทั้งนี้เมื่อวิเคราะห์ในระดับพื้นที่แล้ว พบว่าผู้คนในกรุงเทพมหานครเสียชีวิตก่อนเวลาอันควรถึง 2.4 ปี

โดยเฉลี่ยและพื้นที่ที่เลวร้ายที่สุดในประเทศคือจังหวัดเชียงรายที่มีสถิติอยู่ที่ 3.9 ปีโดยเฉลี่ย ซึ่งรายงานฉบับนี้ประกอบกับข้อมูลหลักฐานทางวิชาการและข้อค้นพบจากการศึกษาวิเคราะห์ของเครือข่ายอากาศสะอาด ทำให้พบว่า รากฐานที่สำคัญของปัญหามลพิษทางอากาศคือ การที่รัฐไทยให้ความสำคัญกับการเติบโตทางเศรษฐกิจมากกว่าความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมและผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน

ดังนั้นการจัดการกับปัญหามลพิษทางอากาศจึงเป็นงานที่ยากและซับซ้อน เครือข่ายอากาศสะอาด จึงได้วางแนวทางการทำงานร่วมกัน ซึ่งได้เริ่มต้นจัดทำเอกสารเพื่อนำเสนอกรอบแนวคิด (concept paper) ในการทำความเข้าใจและการจัดการปัญหาอย่างรอบด้านและเป็นระบบ เป็นสื่อเพื่อการเรียนรู้และการทำงานร่วมกันของผู้คนในสังคมเพื่อจัดการกับปัญหามลพิษทางอากาศ โดยเอกสารฉบับแรกเรียกว่า “สมุดปกขาวอากาศสะอาด” (Clean Air White Paper)

อ่านหนังสือ สมุดปกขาวอากาศสะอาด
Effects Img

ติดตามเรา

เครือข่ายอากาศสะอาด